หน้าหลักเกี่ยวกับเราพันธมิตรติดต่อช่วยเหลือ
แหนแดง
www.gms-ain.org อนุภูมิภาคลุ่มแม่น้ำโขง >>ผู้เขียน: >>จาก:กรมวิชาการเกษตร
[ขนาด:ใหญ่กลางเล็ก][พิมพ์][ปิด]

แหนแดงเป็นปุ๋ยชีวภาพชนิดหนึ่ง ถูกนำมาใช้ในรูปของปุ๋ยพืชสดในการผลิตพืช เนื่องจากแหนแดงมีไนโตรเจนเป็นองค์ประกอบสูงถึงประมาณร้อยละ 3-5 สามารถช่วยทดแทน หือลดการใช้ปุ๋ยเคมีไนโตรเจนได้
แหนแดง เป็นเฟิร์นชนิดหนึ่งที่มีขนาดเล็ก พออยู่ทั่วไปบริเวณน้ำนิ่ง ลำต้นเป็นแบบไรโยม (rhjzome) สั้นๆ แตกกิ่งออกสองข้างแบบสลับ ใบมีขนาดเล็กเป็นใบประกอบ มีใบย่อย 7-10 ใบ เรียงสลับซ้อนกันอยู่ ไม่มีก้านใบ ใบย่อยแต่ละใบประกอบด้วย 2 ส่วน คือส่วนบน (dorsal lobe) และส่วนล่าง (ventral lobe) โดยใบย่อยส่วนบนจะมีโพรงใบซึ่งเป็นที่อาศัยของไชยาโนแบคทีเรียชนิดหนึ่งชื่อ Anabaena azallae อาศัยอยู่แบบให้ประโยชน์ร่วมกันกับแหนแดง โดยแบคทีเรียชนิดนี้มีประสิทธิภาพในการตรึงไนโตรเจนจากอากาศให้แหนแดงใช้ในรูปของแอมโมเนียมได้สูงและมากพอสำหรับการเจริญเติบโตของแหนแดงเอง
แหนแดงสามารถขยายตัวได้รวดเร็ว เมื่ออยู่ในสภาพแวดล้อมที่เหมาะสม จะให้ผลผลิตแหนแดงสดถึง 3 ตันต่อไร่ ภายในระยะเวลาประมาณ 30 วัน และสามารถตรึงไนโตรเจนได้ถึง 5-10 กิโลกรัมต่อไร่ จากนั้น ไนโตรเจนจะค่อย ถูกปลดปล่อยออกมาหลังจากแหนแดงย่อยสลาย เนื่องจากแหนแดงมีอัตราส่วนคาร์บอนต่อไนโตรเจน (C:N) ต่ำ ทำให้สามารถย่อยสลายและปลดปล่อยธาตุอาหารออกมาให้พืชใช้ได้อย่างรวดเร็ว ทำให้แหนแดงถูกนำมาใช้เป็นปุ๋ยพืชสด เพื่อทดแทนปุ๋ยไนโตรเจนในนาข้าวอย่างแพร่หลายในประเทศจีน และเวียดนาม
แหนแดงสามารถใช้ทำเป็นปุ๋ยอินทรีย์เพื่อเพิ่มความอุดมสมบูรณ์ของดนิในแปลงผักเกษตรอินทรีย์ได้โดยตรง หรือจะใช้คลุกรวมกับฟางข้าวหรือวัสดุอินทรีย์อื่น เพื่อทำปุ๋ยหมักก็จะช่วยทำหปุ๋ยหมักนั้นย่อยสบายตัวเร็วขึ้น
การผลิตเชื้อพันธ็แหนแดง สำหรับแหนแดงนั้นสามารถขยายพันธุ์แบบไม่อาศัยเพศได้อย่างรวดเร็ว โดยการแตกกิ่งแขนงแบบสลับกัน เมื่อกิ่งแขนงแกจัดจะมีสีเขียวเข้ม แล้วค่อย เปลี่ยนเป็นสีน้ำตาล กิ่งแขนงย่อยจะหลุดออกมาเป็นต้นไม้เล็ก การขยายพันธุ์ของแหนแดงโดยวิธีนี้ทำให้สามารถเพิ่มปริมาณของแหนแดงเป็นสองเท่า ภายใน 7-10 วัน ขึ้นอยุ่กับสภาพแวดล้อม
การผลิตเชื้อพันธุ์แหนแดงเริ่มต้นโดยการขังน้ำให้ลึก ในระดับอย่างน้อย 5 เซนติเมตร ใส่เชื้อพันธุ์แหนแดงประมาณ 200 กรัมต่อตารางเมตร เมื่อแหนแดงขยายเต็มที่จะได้น้ำหนักสดประมาณ 2กิโลกรัมต่อตารางเมตร จากนั้นขยายแหนแดงลงในพื้นที่ มีขนาดใหญ่ขึ้น เพื่อให้ได้ปริมาณที่ต้องการ
แหนแดงเหมาะสำหรับใช้เป็นปุ๋ยพืชสดในนาข้าว โดยการเลี้ยงแหนแดงก่อนการปักดำประมาณ 1 เดือน เมื่อแหนแดงขยายเต็มนาข้าวแล้วจึงทำการไถกลบก่อนดำนา หลังจากนั้นอาจจะหว่านแหนแดงอีกครั้งระหว่างที่ต้นข้าวเจริญเติบโต โดยเลี้ยแหนแดงก่อนห่านข้าวประมาณ 30 วัน โดยการหว่านแหนแดงประมาณ 100-300 กิโลกรัมต่อไร่ ควรรักษาระดับน้ำให้ลึกอย่างน้อย 5 เซนติเมตร และเมื่อแหนแดงเจริญเติบโตเต็มที่ให้ปล่อยน้ำออกแล้วไถกลบแหนแดง หลังจากนั้นจึงทำการหว่านข้าวหรือดำนา
แหนแดงใช้ทดแทนหรือลดการใช้ปุ๋ยเคมีไนโตรเจน ช่วยเพิ่มอินทรีย์วัตถุ และเพิ่มประสิทธิภาพการใช้ปุ๋ยเคมี นอกจากนั้น ยังใช้เป็นปุ๋ยอินทรีย์สำหรับพืชผัก และผลไม้ ใช้เป็นอาหารสัตว์จำพวก
เป็ด - ไก่ ปลา หรือสุกร ประการสำคัญมีต้นทุนการผลิตต่ำ

Copyright © 2007 GMS - AIN.ORG , Support by ADB